ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Στυλιάρια…

Το περιστατικό στη Βουλή με πρωταγωνιστή τον υφυπουργό Παιδείας Γιώργο Στύλιο ξεχείλισε το ποτήρι. Το ‘Papagalo M’ επαναδραστηριοποιείται ύστερα από αρκετά χρόνια. Εξαρχής δημιουργήθηκε για να σχολιάσει τα κακώς κείμενα κατά την τελευταία περίοδο διακυβέρνησης Καραμανλή. Τις 100 τελευταίες ημέρες. Οι δημοσιεύσεις ολοκληρώθηκαν τον Σεπτέμβριο 2009, αφού όλα, πλέον, είχαν τελειώσει και η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει.

Σήμερα, αν και μετράμε το 5ο έτος της κρίσης, τα αδιέξοδα είναι λίγο έως πολύ τα ίδια. Οι πολιτικοί παραμένουν ανυποψίαστοι, οι πελατειακές σχέσεις ανθούν, τα χέρια απλώνονται όσο μπορούν (και με αγωνία, λόγω των αδιεξόδων της κρίσης), ενώ οι διαρθρωτικές αλλαγές παραμένουν στόχος απροσδιόριστος, θεωρητικός, χωρίς εμφανές αντίκρυσμα στην επιχειρηματική δράση και την καθημερινότητα των νοικοκυριών. Τα προβλήματα που άφησε πίσω της το 2009 η Κυβέρνηση Καραμανλή τροφοδοτήθηκαν από την πολύπλευρη κρίση, θέριεψαν και συνεχίζουν να ταλανίζουν τους Έλληνες.

Οι ξένοι, εδώ και καιρό απορούν για την έλλειψη λογικής των ντόπιων, οι οποίοι αποδέχθηκαν την τρόικα ως το άλλοθι για τα δεινά τους. Η ανικανότητα των πολιτικών και η αδυναμία τους να χειριστούν τα πραγματικά προβλήματα, αλλά και τις αντιδράσεις του πελατολογίου τους έχουν οδηγήσει στην αποδόμηση της πολιτικής, στην αποσάρθρωση των διαδικασιών λήψης αποφάσεων και στην έλλειψη σχεδιασμού. Το αποτέλεσμα είναι όλα αυτά να προσελκύουν την κριτική των πολιτών, οι οποίοι χτυπήθηκαν βάναυσα και με ευκολία από τις κυβερνήσεις που διαχειρίστηκαν και συνεχίζουν να διαχειρίζονται την κρίση. Η λύση ήταν εύκολη: αποφασίζουμε και διατάζουμε παρακρατήσεις στην πηγή για μισθωτούς, συνταξιούχους και κάθε λογής ομάδες, οι οποίες έχουν να λαβαίνουν από συστήματα πληρωμών, τα οποία μπορούν να ελεγχθούν. Αυτό, όμως δεν αποτελεί άσκηση τολμηρής πολιτικής, που στοχεύει στην αντιμετώπιση της κρίσης. Είναι ξεκάθαρα, η εύκολη λύση. Τζάμπα μάγκες δηλαδή.

Και άντε και την υιοθετήσαμε την λύση αυτή, πιστεύοντας ότι προσφέρει χρόνο στους κυβερνώντες να σχεδιάσουν και να λάβουν τα πραγματικά μέτρα. Τζίφος. Οι δύο συμμαθητές του Άμχερστ, αφού μοιράστηκαν τη “δημιουργική καταστροφή”, αποδείχθηκε ότι υποφέρουν από βασικά ελαττώματα: ο ένας από ατολμία να χτυπήσει το σοσιαλιστικό κατεστημένο που έχτισε ο πατέρας του, ο άλλος από έλλειψη οργάνωσης και απίθανους συμβούλους, οι περισσότεροι εκ των οποίων αντιμετωπίζουν την κρίση ως διαδικασία εξωτερίκευσης των απωθημένων τους: ήταν πολλά τα χρόνια που κοιτούσαν τον τοίχο κρατώντας συντροφιά στον ηγέτη-φίλο τους.

Το 2004-2009 ήταν μία πολύ ενδιαφέρουσα περίοδος για την σύγχρονη εγχώρια πολιτική. Ίσως και ανεπανάληπτη για τους σημερινούς σαραντάρηδες. Ήταν η περίοδος κατά την οποία η πολιτική επικοινωνία κυριάρχησε της εφηρμοσμένης πολιτικής – εκατέρωθεν. Τόσο από πλευράς κυβέρνησης, όσο και από πλευράς αντιπολίτευσης, η οποία έθεσε ως μοναδικό στόχο την εκλογική επικράτηση. Τότε ήταν που ακούστηκε το (κατ’ ουσίαν παρεξηγημένο) “λεφτά υπάρχουν”, κάτι αντίστοιχο με την προεκλογική γκάφα της ΝΔ το 2004 με τη ‘διευθέτηση’ των 250,000 συμβασιούχων. Η συνέχεια είναι γνωστή σε όλους.

Σήμερα, μία δεξιότερη κυβέρνηση προσπαθεί να βγει στο ξέφωτο της κρίσης, μέσα από έναν λαβύρινθο στον οποίο κυριαρχούν τα δικά της λάθη. Τα αυτογκόλ, που λένε και οι εφημερίδες. Πόσοι “Στύλιοι” χρειάζονται για να πέσει μια κυβέρνηση; Άγνωστο. Η (κεντρο)δεξιά δεν έχει σταματήσει να μάς εκπλήσσει.

Βέβαια, για να είμαστε ακριβείς, σήμερα κεντροδεξιά δεν υπάρχει. Η τελευταία μάζωξη έγινε πέριξ του Κώστα Καραμανλή με καθαρά απολιτίκ όρους… Μεσαίος χώρος κ.λπ. Έκτοτε τίποτα. Στις εκλογές του 2009, η ΝΔ κατέρρευσε 10 μονάδες. Στις πρόσφατες ευρωεκλογές η κατάρρευση ήταν μικρότερη, αλλά σημαντική για να ενεργοποιήσει τα ένστικτα αυτοσυντήρησης των βουλευτών της κυβέρνησης ΝΔ-ΠΑΣΟΚ. Το τελευταίο, αφού ο Βενιζέλος διακήρυξε ότι είναι υπεύθυνο για τη σωτηρία της χώρας, λάκισε προς τα αριστερά, ετοιμάζοντας την “Δημοκρατική Παράταξη”… Don’t forget guys…. Να βρείτε αρχηγό… Ο Μπένι έχει ολοκληρώσει τον πολιτικό του κύκλο. Και μην κοιτάτε τον ΓΑΠ με γλυκιά νοσταλγία. Δεν θέλει…

Η ΝΔ, από την άλλη πλευρά, βρίσκεται σε μία κατάσταση που, όπως λένε στο Facebook, “πιο δεξιά πεθαίνεις”… ή μπαίνεις φυλακή. Καλοβλέπει τους ψηφοφόρους της ΧΑ, και χαρίζει τους κεντρώους στον Αλέξη. Είναι χωρισμένοι σε διάφορα στρατόπεδα: το Σαμαρικό, το Καραμανλικό, τους Ντορικούς, τους ανεξάρτητους που κοιτούν το μαντρί με νοσταλγία και εκείνους των ‘ειδικών αποστολών’, οι οποίοι προσπαθούν να συμμαζέψουν από διάφορα μέτωπα και να επιστρέψουν πανηγυρικά πίσω ως μικρο-ηγέτες της συγκυρίας. Μπάχαλο δηλαδή. Όπως και στην κεντροαριστερά, με τα καπετανάτα να επιδίδονται σε ασκήσεις πολιτικού πολιτισμού, μπας και πειστούν οι ψηφοφόροι να ξεχάσουν τα δεινά του παρελθόντος.

Και ξάφνου ο Στύλιος κάνει έξαλλη την Κανέλλη… μάλιστα την ίδια στιγμή που ο Κουτσούμπας δηλώνει ότι το ΚΚΕ δεν θα ψηφίσει “κανέναν για Πρόεδρο”. Αμεση ήταν η έξοδος Στύλιου από την κυβέρνηση… πριν καν ολοκληρωθεί ο ειδησεογραφικός κύκλος… “Fuck”, θα είπαν στου Μαξίμου και τον ξαπέστειλαν… Φαντάστηκαν την Κανέλλη ως loose cannon και ίδρωσαν… “Είναι κι αυτά τα social media που πιέζουν… και δεν τα μπορούμε καθόλου…”

Δεν τούς χρειάζεται Κασιδιάρης (ο οποίος χοροπήδησε το κελί από την έκτακτη δημοσιότητα). Στυλιάρια… βρεγμένα τούς χρειάζονται…

Advertisements
Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Οι 200 χρυσές ημέρες του Καραμανλή [ή μήπως του Παπανδρέου;]

Η προκήρυξη πρόωρων εκλογών από τη δεύτερη κυβέρνηση Καραμανλή θα σημάνει την αρχή του τέλους της «νέας διακυβέρνησης», η οποία πάλιωσε προτού ακόμη προλάβει να αφήσει το στίγμα της στην πολιτική ιστορία. Τα προσχήματα, οι δικαιολογίες για τις πρόωρες είναι μάλλον αδύναμα έως ανύπαρκτα, ενώ η απόπειρα «προείσπραξης» του πιθανού πολιτικού ωφελήματος από το όποιο δικομματικού τύπου δίλημμα συνοδεύει την προεδρική εκλογή την άνοιξη 2010, απεικονίζει και την απόγνωση που δημιουργείται, και δικαιολογημένα, σε κάθε διακυβέρνηση όταν λείπει η στρατηγική και το πολιτικό θάρρος.

TV debateΗ αποχή στις ευρωεκλογές του περασμένου Ιουνίου, παρά το επίσημο κυβερνητικό spin ότι προέρχεται από τις νεοδημοκρατικές τάξεις, απεδείχθη, σε κάθε σοβαρή συζήτηση που ακολούθησε, ότι μοιράστηκε ισόποσα μεταξύ των δύο μεγάλων κομμάτων.

Στις πρόωρες που έρχονται (;) ίσως το spin να βγει αληθινό, σε μία άβολη όμως στιγμή για το μέλλον της κεντροδεξιάς. Το σώμα της αποχής θα συγκροτείται πρωτίστως από γαλάζιους, οι οποίοι, μπορεί να μην πάει το χέρι τους να ψηφίσουν τον Παπανδρέου, αλλά από την άλλη είναι απογοητευμένοι από τον Καραμανλή και διατεθειμένοι να «τους αφήσουν να κόψουν μόνοι τους το λαιμό τους». Με τις επικρατούσες τάσεις στο εκλογικό σώμα, αυτό οδηγεί σε κατάρρευση της κεντροδεξιάς.

Κατά την προεκλογική περίοδο – όταν αυτή ξεκινήσει και επισήμως – η κυβέρνηση θα λειτουργήσει σαν σάκος του μποξ, πάνω στον οποίο ολόκληρη η αντιπολίτευση, μείζονα και ελάσσονα, θα εξασκείται χωρίς διακοπή . Από το άλλο μέρος, οι τακτικές τύπου Πατριανάκου (η νέα γραμματέας «πολιτικού σχεδιασμού» της ΝΔ), με τη σύνταξη και εκφορά παράλογα σκληρού και παρωχημένου κομματικού λόγου θα σπρώχνουν ακόμη περισσότερο την πολιτική ύπαρξη της ΝΔ στο κενό, κερδίζοντας τα κεκτημένα (σκληρός πυρήνας ΝΔ) και χάνοντας τα αναγκαία (μεσαίος χώρος). Οι περισσότεροι που έρχονται σε επαφή με τον «νέο» κομματικό λόγο της ΝΔ απορούν για το θράσος και την άγνοια (;) της «νέας γενιάς πολιτικών», την οποία όπως με πείσμα έχει υποστηρίξει ο Papagalo πρέπει οι πολίτες να βρούν τρόπο να αποφύγουν.

Σε κυβέρνηση και ΝΔ πιστεύουν  ότι η μόνη άμυνα που υπάρχει είναι η επίθεση στον Παπανδρέου, πάνω και κάτω από τη μέση. Η ηθική έχει πάει περίπατο, τον πολιτικό πολιτισμό οι «βάρβαροι» τον μάσησαν και τον έφτυσαν, ο κομματικός λόγος έχει ξεσαλώσει (να μην τα ξαναλέμε), οι χαρακτηρισμοί επί προσωπικού δίνουν και παίρνουν, το παλιό δεξιό κατεστημένο (που κρυβόταν επιμελώς) βλέπει την εξουσία να ξεγλιστρά και μπαίνει μπροστά να «οδηγήσει» τις εξελίξεις. Έτσι την έχει πατήσει στο παρελθόν το ΠΑΣΟΚ, ήρθε και η σειρά της ΝΔ.

Ένας παλιός και πολύ αξιόλογος γκουρού της πολιτικής επικοινωνίας, ο οποίος διατηρεί χαμηλό προφίλ στα πράγματα μού έλεγε πρόσφατα: «Οι κεντροδεξιές και κεντροαριστερές κυβερνήσεις εναλλάσσονται στην Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια, με διαφορετικές αποστολές. Οι μεν κεντροδεξιά προωθεί την επιχειρηματικότητα, εξυγιαίνει την οικονομία, κτίζει το κλίμα της ανάπτυξης, η δε κεντροαριστερά ισορροπεί τα πράγματα, δίνοντας έμφαση στο κοινωνικό κράτος. Το παράξενο είναι ότι αυτοί εδώ, δεν έκαναν ούτε αυτό που τούς αναλογεί…». Ήταν ο μεσαίος χώρος, που από εκλογικό τέχνασμα μετατράπηκε σε «πολιτική με επίκεντρο τον άνθρωπο»; Ήταν ένα φοβικό σύνδρομο προς τον ριζοσπαστισμό που απαιτούσε η κατάσταση της χώρας το 2004; Τί εμπόδισε τη ΝΔ να σπάσει τα κατεστημένα της φοροδιαφυγής, της παραοικονομίας, των αυθαιρέτων, της μίζας;

Από το βήμα της ΔΕΘ έως την εκλογική αναμέτρηση που δρομολογεί το ΠΑΣΟΚ την επόμενη άνοιξη μεσολαβούν 200 ημέρες. Θα μπορούσαν να είναι οι “οι 200 χρυσές ημέρες του Κώστα Καραμανλή”, αν αποφασίσει να τα αλλάξει όλα. Μπορούν κάλλιστα – που είναι και το πιθανότερο –να είναι 200 εφιαλτικές ημέρες, σεναρίων και αστάθειας. Να ανθήσουν τα παπαγαλάκια (τα οποία ο Papagalo όπου μπορεί τούς ασκεί verbal spanking), να ευχαριστηθούν τα τηλεοπτικά δελτία (να τονωθεί και η διαφημιστική δαπάνη), να ζήσουν οι κυριακάτικες εφημερίδες (να βρει τον χρόνο και η Real News να ξεπεράσει το Πρώτο Θέμα, μπας και ησυχάσουμε…).

Το διάστημα αυτό θα μπορούσε επίσης να είναι οι πρώτες 200 ημέρες του Γιώργου Παπανδρέου ως Πρωθυπουργού της Ελλάδος. Διαλέξτε και πάρτε.

Σίγουρο είναι ότι οι πολίτες έχουν βαρεθεί να απογοητεύονται. Αν πάνε να ψηφίσουν, ετοιμαστείτε για την “ψήφο του παραλόγου”. Αν δεν πάνε, τότε το νέο (γαλάζιο) ρεκόρ της αποχής είναι μπροστά μας… Και οι καυτές πολιτικές ημέρες. Γιατί το Indian Summer μόλις ξεκίνησε…

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Το τέλος της προηγούμενης Ελλάδας

Οι πυρκαγιές του Αυγούστου, το 2007 και 2009, στην Πελοπόννησο και τη ΒΑ Αττική αποτελούν ένα ενιαίο γεγονός. Είναι ομοειδή συμπτώματα του ίδιου προβλήματος. Με ονομασία προέλευσης. Νεοελληνικής.

Attica firesΤο πρόβλημα της καταστροφής του περιβάλλοντος στην Ελλάδα (και των πυρκαγιών) έχει πολλές παραμέτρους, με κεντρικό πρωταγωνιστή το Κράτος και τους πολίτες που το συνιστούν. Δηλαδή εμάς του ίδιους. Που κτίζουμε όπου μας αρέσει, που τα βρίσκουμε μεταξύ μας όταν χρειαστεί, αλλά γκρινιάζουμε όταν ξαφνικά εφαρμόζεται ο νόμος.

Με το ίδιο σκεπτικό, όσοι ανήκουν στον κρατικό μηχανισμό είναι υπεύθυνοι για την αναποτελεσματικότητα, την αδράνεια, τα λάθη, τον κακό συντονισμό και γίνονται στόχος των υπολοίπων. Και δεν είναι δύσκολο για κάποιον να ενταχθεί στο κράτος. Συνήθως η οδός είναι πολιτική, το κοινώς λεγόμενο ρουσφέτι. Τις περισσότερες φορές η μέθοδος αυτή υπονοεί και την αναξιοκρατία, με τα γνωστά αποτελέσματα, από τα γκισέ της γραφειοκρατίας έως τους μηχανισμούς αντιμετώπισης έκτακτων αναγκών.

Η αποτελεσματικότητα στην Ελλάδα εξαρτάται από τον ίδιο τον άνθρωπο, σε ατομικό επίπεδο. Το Κράτος ως σύνολο θεσμών, λειτουργικά και διαδικαστικά βρίσκεται πολύ πίσω. Και αυτό διότι ο εκσυγχρονισμός του απαιτεί και βελτίωση ικανοτήτων και αλλαγή φιλοσοφίας από τους υπηρέτες τους. Και αυτό είναι κάτι που οι δημόσιοι υπάλληλοι έχουν μάθει να αποφεύχουν με επιτυχία. «Άσε να το κάνει ο επόμενος». Ο επόμενος όμως έχει ήδη διαφθαρεί από τον μηχανισμό και αποτελεί μέρος του, ένα γρανάζι που ήδη, από νωρίς, έχει αρχίσει να σκουριάζει.

Δεν είναι τυχαίο που οι επιτυχίες στην πυρόσβεση, την πρόοδο, την ανάπτυξη, τα καλά παραδείγματα της ζωής συνήθως αποτελούν ιστορίες ανθρώπων «που πέτυχαν μόνοι τους». Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι σε ατομικό επίπεδο μπορεί να τα δώσουμε όλα. Σε συνολικό είμαστε λίγο πιο αδιάφοροι. Εκεί οφείλονται και οι περιορισμένες δυνατότητες, η έλλειψη δυναμικής του κράτους. Και σε κάτι άλλο: την έλλειψη αποφασιστικής βούλησης από την πολιτική ηγεσία. Να οργανώσουν το κρατικό μάνατζμεντ, να προχωρήσουν την ψηφιοποίηση των τεχνικών, των μεθόδων, των υπηρεσιών, να εκπαιδεύσουν τους νεότερους και να επαναξιοποιήσουν τους παλιούς. Είναι αυτονόητο, αλλά στην περίπτωσή μας πρέπει να λεχθεί: Το μάνατζμεντ και οι ψηφιακές τεχνολογίες συνιστούν την απάντηση σε πολλά από τα προβλήματα της νεοελληνικής πραγματικότητας. Συγχρόνως οικοδομούν και νέα νοοτροπία. Μπορεί όχι τρόπου ζωής, αλλά εργασίας με αποτελέσματα.

Στόχος πρέπει να είναι να μην δούμε το τρίτο μέρος των «πυρκαγιών του Αυγούστου». Να προλάβουμε τις εξελίξεις. Να κάνουμε μία νέα αρχή. Να αφήσουμε πίσω μας την «προηγούμενη Ελλάδα», της μετριότητας, της αδράνειας, των γόνων, του πολιτικού τακτικισμού και των υπερτοφικών ‘εγώ’.

Η αρχή να γίνει τώρα. Με case study τη διαχείριση των «νέων καμένων» της ΒΑ Αττικής. Σε όλα τα επίπεδα, τοπικά, περιφερειακά, κεντρικά. Μένει όμως και κάτι ακόμη. Ποιός θα οδηγήσει τη νέα προσπάθεια; Να μια καλή ερώτηση, που ο Papagalo δεν έχει όρεξη, πλέον, να απαντήσει…

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Ποιός έχει σήμερα το πολιτικό πλεονέκτημα;

Η αυτογνωσία είναι πολύτιμο εργαλείο για πολιτικούς και πολιτικά κόμματα. Αποτελεί μέσο αξιολόγησης και διόρθωσης της πορείας τους, αλλά και οδό ανασύνθεσης στρατηγικών στόχων και δημιουργίας νέων ιδεών. Ενίοτε δε, σε ό,τι αφορά το κυβερνητικό έργο, επιτυγχάνεται με απλό, τεχνικό τρόπο, ακόμη και με μία απλή swot ανάλυση (καθορισμός ισχυρών σημείων, αδυναμιών, ευκαιριών και απειλών).

pollockΕίναι απορίας άξιο γιατί η Κυβέρνηση του Κώστα Καραμανλή «κατάφερε» να απωλέσει το πολιτικό πλεονέκτημα που είχε έναντι του ΠΑΣΟΚ του παρελθόντος. Η απάντηση είναι μάλλον απλή: δεν μπόρεσαν να μετουσιώσουν τις «αλλαγές και μεταρρυθμίσεις» σε δυνάμεις βελτίωσης της καθημερινότητας των πολιτών. Δεν μπόρεσαν (ή δεν ήθελαν;) να εφαρμόσουν απλά πράγματα στην καθημερινότητα των Ελλήνων, τα οποία θα έφερναν θεαματικά αποτελέσματα. Κι ας υπάρχει διεθνής κρίση (by the way, προσοχή, μπορεί η κρίση να τελειώσει ξαφνικά και να μην το πάρουμε είδηση), κι ας διατηρούνται ρωμαλέες οι στρεβλώσεις της ελληνικής οικονομίας, με τη διατήρηση του προστατευτισμού και τις αλλοιώσεις του ελεύθερου ανταγωνισμού. Με την παραοικονομία στο 25% του ΑΕΠ (περί τα 65 δισ. ευρώ = περίπου τρία ΕΣΠΑ), τα περιθώρια του νεοέλληνα είναι πολλά.

Η σύγχρονη ζωή είναι ένα άθροισμα παραμέτρων που συνθέτει την εντύπωσή μας για τα πράγματα. Η εργασία, η καθημερινότητα, η ασφάλεια, η οικογένεια, οι διακοπές, ακόμη και τα ωφελήματα από το ελληνικό περιβάλλον, όλα αποτελούν στοιχεία που ο Έλληνας έχει μάθει να θεωρεί χρήσιμα για τη διαβίωσή του. Αν όλα πηγαίνουν στραβά, τότε η απαισιοδοξία πλήττει την ψυχολογία του και αν δεν βλέπει προοπτική βελτίωσης, τότε ριζώνει για τα καλά μέσα του. Στην Κυβέρνηση στρέφεται για να λυθούν ορισμένα από αυτά που θεωρεί το πάνε προς τη λάθος κατεύθυνση. Αν τίποτα δεν βελτιώνεται, τότε αποζητά την αλλαγή. Η ιδεολογία αποτελεί δευτερεύοντα στόχο. Άλλωστε θεωρεί ότι όλοι τα ίδια είναι. Και έχει, σχεδόν, απόλυτο δίκιο.

Σήμερα, όλα πάνε στραβά. Για πολλούς λόγους, που πλέον, αφορούν τον ιστορικό του μέλλοντος. Της κοινωνικής και οικονομικής ιστορίας, γιατί η πολιτική δεν εξελίχθηκε τα τελευταία πέντε χρόνια. Η πραγματική πολιτική, διότι ο τακτικισμός και ο επικοινωνισμός περίσσεψαν.

Φέτος, ο Δεκαπενταύγουστος βρίσκει τους πολιτικούς μαγκωμένους. Η κεντροδεξιά παρακολουθεί την αποσύνθεσή της, η κεντροαριστερά δυσκολεύεται να ανασυστήσει τις δυνάμεις της, τα άκρα κάνουν πάρτυ, ως χώροι εκτόνωσης του πολιτικού αδιεξόδου.

Κάποτε είχα διαβάσει ένα ενδιαφέρον κομμάτι στο antinews.gr με τίτλο “Ο κουρασμένος και ο αναπόφευκτος“. Αντιλαμβάνεστε το περιεχόμενο. Κάπως έτσι είναι τα πράγματα, ενώ βαδίζουμε προς το τέλος του καλοκαιριού, και της παρούσας μορφής διακυβέρνησης. Γιατί η ουσιαστική διέξοδος στην πολιτική, απ’ ότι φαίνεται είναι για λίγους. Ίσως για όσους κάνουν πράξη την αυτογνωσία και αυτο-διδάσκονται. Αυτοί ίσως έχουν και το πολιτικό πλεονέκτημα…

Standard
KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Η «δημιουργική (;) καταστροφή» του μιντιακού κατεστημένου

Έχω έναν καλό φίλο, ο οποίος επιμένει ότι το καλύτερο που έχει να κάνει κάποιος προκειμένου να «περάσει» τις απόψεις του προς την κοινωνία, και ταυτόχρονα να δημιουργήσει και έσοδα, είναι να δράσει ως κινητήριος δύναμη για τη δημιουργία ενός νέου έντυπου μέσου, ημερήσιου ή περιοδικού.

old newspapersΣωστή σκέψη, η δημιουργία νέων Μέσων, γιατί η ενημερωτική αγορά, στην Ελλάδα αλλάζει, λάθος όμως κλάδος, ο έντυπος. Γιατί η ενημέρωση στο χαρτί τελειώνει. Και δεν αποκλείεται, στην περίπτωσή μας, να τελειώσει και κάπως απότομα, λόγω σωρείας προβλημάτων της έντυπης βιομηχανίας, με τα οποία κανείς δεν ασχολήθηκε όλα αυτά τα χρόνια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα περιοδικά, τα οποία στην ελληνική αγορά έχουν συχνότητα εμφάνισης ίδια με τα κομμωτήρια, τα φαρμακεία και τις ‘μικρομαρκέτες’ της γειτονιάς. Κάποτε η Ένωση Περιοδικού Τύπου προσπάθησε να τα μετρήσει. Τα βρήκε «περίπου» 900 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η αγορά περιοδικού τύπου, εκτός από τις μερικές δεκάδες που είναι περισσότερο ή λιγότερο γνωστά, είναι χαοτική. Μόνο το μητρώο της ΓΓ Ενημέρωσης γνωρίζει την πραγματικότητα για έναν και μόνο λόγο: διότι εκεί εγγράφονται οι εκδόσεις προκειμένου να λάβουν την ατέλεια του ταχυδρομείου. Οποιοσδήποτε μπορεί να αποδείξει ότι τυπώνει έστω 10 τεύχη ετησίως, ταχυδρομεί χιλιάδες αντίτυπα, έναντι συμβολικού ποσού (τα διαφυγόντα έσοδα των ΕΛΤΑ είναι ανυπολόγιστα). Στρεβλώσεις και χαριστικές ρυθμίσεις, που συντηρούν μία αγορά για να μην πεθάνει. Για ποιό λόγο άραγε; Σε εποχή κρίσης και εξοικονόμησης εσόδων.

Στην αγορά των εφημερίδων, τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Γιατί, εκτός από τους 3-4 (;) μεγάλους ομίλους του Τύπου, οι περισσότεροι μικρο-εκδότες (με εφημερίδες που η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων ούτε καν γνωρίζουν την ύπαρξή τους) συνεχίζουν να υπάρχουν για 3 λόγους: πρώτον, το πακέτο της αποδελτίωσης που φθάνει κάθε πρωί στα γραφεία της εξουσίας (πολιτικής και οικονομικής, με έμφαση στη δεύτερη), δεύτερον, την κρατική διαφήμιση για την οποία «σφάζονται παλικάρια», και τρίτον, τα μανταλάκια των περιπτέρων, όπου μαζεύονται οι τζαπατζήδες για την πρωϊνή ανάγνωση στα πρωτοσέλιδα. Το τελευταίο δεν προσθέτει τίποτα, μόνο την αυτοϊκανοποίηση της ύπαρξης.

Για αυτούς που ξέρουν, όλα αυτά είναι αυτονόητα. Για την συντριπτική πλειονότητα των πολιτών είναι terra incognita. Γιατί να νοιάζονται άλλωστε; Απλώς, ας τονιστεί κάτι που έχει σημασία: Ας σταματήσει η κρατική χρηματοδότηση των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Είναι πλέον ντροπή. Ας τα βγάλουν πέρα μόνοι τους, επιτέλους. Ας πληρώσουν την εργοδοτική εισφορά από την τσέπη τους, ας απασχολήσουν μόνο όσους εργαζόμενους μπορούν να πληρώσουν, και εντέλει, αν θέλουν (για δικούς τους λόγους) να διατηρούν ζημιογόνα Μέσα, ας τα πληρώνουν οι ίδιοι, όχι οι πολίτες.

Η κρίση είναι ευκαιρία και απόλυτη δικαιολογία για ριζοσπαστικές αλλαγές όχι μόνο στον κλάδο των ΜΜΕ, αλλά και στην ίδια τη ζωή. Απ’ ό,τι φαίνεται, σε ορισμένους τομείς, την «καταστροφή» δεν την αποφεύγουμε. Ας είναι τουλάχιστον «δημιουργική»…

Standard
ΙΔΕΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Είμαι κεντρώος και είμαι καλά

‘Υστερα από ενάμισυ μήνα εντατικής και ελεύθερης Δημοσιο-Γραφίας επί των τρέχοντων ζητημάτων και υποθέσεων, ας μού επιτραπεί κάτι προσωπικό. Η αναφορά στην κεντρώα θεώρηση της κατάστασης της διακυβέρνησης, της πολιτικής καθημερινότητας, της εξέλιξης των πραγμάτων.

selfΕίναι γεγονός ότι την άνοιξη 2004, οι προσδοκίες μου για την νεωτερικότητα του Καραμανλισμού ήταν στα ύψη. Το πρόσωπο του νέου ηγέτη, σε ηλικία και δυναμισμό, η διαφορά που ανέδιδε η στιγμή, όλα οδήγησαν στην προσέλκυσή μου προς τη ΝΔ. Ο ενθουσιασμός ήταν τέτοιος που δεν αντέδρασα ούτε όταν ένας σύμβουλος με το όνομα Λούλης με ονόμασε Μεσαίο Χώρο (μετά ησύχασα κάπως, όταν έμαθα ότι πρώτος ο θεωρητικός Αnthony Downs, προτού καν γεννηθώ, το 1957, είχε περιγράψει την έννοια, κοινωνικά και εκλογικά). Έπειτα, βρέθηκα μέλος μιας κρίσιμης ομάδας, που βρισκόταν το επίκεντρο της «μεγάλης κοινωνικής συμμαχίας» που έκανε τον Καραμανλή Πρωθυπουργό και έφερε τη ΝΔ στην εξουσία μετά από αρκετά χρόνια.

Κοινή μας πεποίθηση (των Κεντρώων) είναι ότι η χώρα πρέπει να πάει μπροστά, όχι ακολουθώντας έναν ηγέτη (γιατί έτσι εξαρτάσαι απόλυτα από τις ικανότητές του, την ταχύτητά του, την όρεξή του για δουλειά), αλλά ως αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας. Τις προϋποθέσεις, βέβαια, τις απαιτούμενες αλλαγές, τις μεταρρυθμίσεις του παρακμιακού καθεστώτος του παρελθόντος, θα πρέπει να τις δημιουργήσει η εκάστοτε κυβέρνηση.

Έτσι και η σημερινή, της ΝΔ, παρέλαβε ένα προβληματικό καθεστώς, υποσχόμενη τα πάντα. Οι προσδοκίες έφθασαν στην κορυφή, οι πολίτες ήταν έτοιμοι για όλα. Και απογοητεύθηκαν. Το λάθος στρατηγικής και τακτικής, όμως, έγινε από νωρίς. Η κρίσιμοι πρώτοι μήνες πέρασαν άδοξοι. Ιδιαίτερα για μία κυβέρνηση που είχε συγκεντρώσει πάνω της όλες τις ελπίδες της νέας εποχής. Προσέλκυσε ακόμη και τους νέους ανθρώπους, οι οποίοι πίστεψαν ότι, επιτέλους, κάτι θα αλλάξει. Τότε έπρεπε «ο Κώστας να τα αλλάξει όλα».

Το Κέντρο έβαλε πλάτη. Στήριξε με πάθος την προοπτική για αλλαγή. Όχι με απολιτίκ διάθεση. Το αντίθετο, από βαθειά πολιτική θέση. Ήταν μία αλλαγή, όμως, που δεν ήρθε ποτέ. Ο «εκπασοκισμός» της ΝΔ (βλ. Γιανναρά στην Καθημερινή, 26.7.2009) ήταν ραγδαίος και το αδιέξοδο που δημιουργήθηκε πλήρες.

Σήμερα δηλώνω ακόμη Κεντρώος και είμαι καλά με τον εαυτό μου. Έκανα το καθήκον μου. Έδωσα ευκαιρίες και το 2004 και το 2007 στην κεντροδεξιά του Κώστα Καραμανλή να οργανώσει τη χώρα στα πρότυπα του 21ου αιώνα. Προς το παρόν νοιώθω ότι απλώς με χρησιμοποίησαν εκλογικά, σαν έναν εκλογικό «Μεσαίο Χώρο», για να συμβάλω με ψήφους, αλλά και για να εξωραϊστεί η «δεξιότητα» της ΝΔ. Επιτεύχθη προσωρινά, αλλά μετά επικράτησε η αδεξιότητα… Το λιγότερο…

Θα επανέλθω επί προσωπικού, όταν υπάρξει λόγος… όταν αλλάξει κάτι…

Standard
ΙΔΕΕΣ, ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Η πολιτική ηγεσία, σήμερα, όχι χθες

Στην Ελλάδα νοιώθουμε ιδιαίτερη χαρά όταν ανατρέχουμε στο παρελθόν. Μερικές φορές, το πράττουμε από νοσταλγία, άλλες γιατί δεν θέλουμε να σκεφτόμαστε το μέλλον. Άλλες πάλι, γιατί, απλώς, το παρελθόν ήταν καλύτερο από το σήμερα.

papandreou-karamanlisΦέτος, δύο σημαντικά – για τον Ελληνισμό – γεγονότα, ένα έκτακτο, τα εγκαίνια του Μουσείου Ακρόπολης και ένα καθιερωμένο, η ετήσια επέτειος αποκατάστασης της Δημοκρατίας έγιναν αντικείμενο πολιτικής αντιπαράθεσης, ίσως διότι η χρονιά είναι φορτισμένη, ίσως γιατί η Κυβέρνηση, στην ανάγκη της να επενδύσει στο πρόσωπο και την οικογενειακή ιστορία του επικεφαλής της, έπραξε τα – γι’ αυτήν – αυτονότητα, σε μία εποχή όμως, που οι πολιτικές δράσεις έχουν βαρύνουσα συμβολική σημασία.

Οι περιστάσεις καλούν για πολιτικές δράσεις που δεν έχουν προηγούμενο στη χώρα. Ο κόμπος έχει φτάσει στο κτένι, και η πίεση είναι τόσο μεγάλη που, το κτένι ή θα σπάσει, ή θα σφηνώσει τόσο πολύ που ο δεσμός θα γίνει γόρδιος. Το ερώτημα είναι ποιος θα ασχοληθεί με την πάταξη της αδράνειας και την επίλυση των προβλημάτων.

Είναι στιγμές στην πολιτική διακυβέρνηση, που οι απαντήσεις στα προβλήματα, οι τεχνικές επιβίωσης ενός κυβερνητικού συστήματος θα πρέπει να αναζητηθούν σε χώρους έξω από τα συνηθισμένα. Σε άλλα γνωστικά πεδία, όπως το μάνατζμεντ, η ψυχολογία, η διαχείριση ανθρώπινου δυναμικού, τα group dynamics.

Στη βιβλιογραφία έτσι αναλύεται η ηγετική ικανότητα. Είναι πολυθεματική η προσέγγιση. Όπως και οι απαιτήσεις. Οι σύγχρονες συνθήκες έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Πρέπει κάποτε και οι Έλληνες να προχωρήσουμε μπροστά.

Οι ιστορικές αναφορές είναι πηγή έμπνευσης, αλλά όχι πανάκεια. Οι δε άμεσες συγκρίσεις με το παρελθόν περιπλέκουν τα πράγματα. Σε κάθε ιστορική στιγμή, οι συνθήκες είναι ξεχωριστές, τα ζητούμενα διαφορετικά. Βέβαια, από το άλλο μέρος, όλοι γνωρίζουμε ότι στην Ελλάδα έχουμε τάση μονιμοποίησης των προβλημάτων και αναβλητικότητα, η οποία – εν μέρει – πηγάζει από την απροθυμία μας να αλλάξουμε τα πράγματα. Ακόμη και σε αντιπαραγωγικές συνθήκες, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων βρίσκουν τρόπους, όχι απλά επιβίωσης, αλλά αξιοπρεπούς διαβίωσης.

Το ίδιο και οι πολιτικοί ηγέτες του σήμερα. Και όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και αλλού. Στον χθεσινό Guardian, δύο ολόκληρες σελίδες αφιερώνονται στην αξιολόγηση και βαθμολογία του Gordon Brown σε κύριους τομείς διακυβέρνησης: Βουλή, Αφγανιστάν,  Σύνταγμα, Νέα Γρίπη, Κλιματική Αλλαγή, Δημοσιονομικά, Οικονομία και Παρουσία-Οργάνωση του ως ηγέτη. Τους χειρότερους βαθμούς (σχεδόν τη βάση) οι δημοσιογράφοι τους έδωσαν στις επιδόσεις του Βρετανού Πρωθυπουργού στη Βουλή, αλλά και στη προσωπική του Παρουσία και Οργάνωση ως ηγέτη. Τον καλύτερο βαθμό τον Μπράουν τον έλαβε στις δράσεις του για την Κλιματική Αλλαγή (σε συνεργασία με τον Μίλιμπαντ).

Είναι καλή ιδέα οι δημοσκόποι να πράξουν κάτι αντίστοιχο για τους Καραμανλή – Παπανδρέου. Και θα πρότεινα να γίνει διαδικτυακά, με διαφάνεια. Και υπόψιν, να κληθούμε να αξιολογήσουμε τους σημερινούς, όχι τους «αγίους» του παρελθόντος.

Standard