KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Η «δημιουργική (;) καταστροφή» του μιντιακού κατεστημένου

Έχω έναν καλό φίλο, ο οποίος επιμένει ότι το καλύτερο που έχει να κάνει κάποιος προκειμένου να «περάσει» τις απόψεις του προς την κοινωνία, και ταυτόχρονα να δημιουργήσει και έσοδα, είναι να δράσει ως κινητήριος δύναμη για τη δημιουργία ενός νέου έντυπου μέσου, ημερήσιου ή περιοδικού.

old newspapersΣωστή σκέψη, η δημιουργία νέων Μέσων, γιατί η ενημερωτική αγορά, στην Ελλάδα αλλάζει, λάθος όμως κλάδος, ο έντυπος. Γιατί η ενημέρωση στο χαρτί τελειώνει. Και δεν αποκλείεται, στην περίπτωσή μας, να τελειώσει και κάπως απότομα, λόγω σωρείας προβλημάτων της έντυπης βιομηχανίας, με τα οποία κανείς δεν ασχολήθηκε όλα αυτά τα χρόνια.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα περιοδικά, τα οποία στην ελληνική αγορά έχουν συχνότητα εμφάνισης ίδια με τα κομμωτήρια, τα φαρμακεία και τις ‘μικρομαρκέτες’ της γειτονιάς. Κάποτε η Ένωση Περιοδικού Τύπου προσπάθησε να τα μετρήσει. Τα βρήκε «περίπου» 900 σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Η αγορά περιοδικού τύπου, εκτός από τις μερικές δεκάδες που είναι περισσότερο ή λιγότερο γνωστά, είναι χαοτική. Μόνο το μητρώο της ΓΓ Ενημέρωσης γνωρίζει την πραγματικότητα για έναν και μόνο λόγο: διότι εκεί εγγράφονται οι εκδόσεις προκειμένου να λάβουν την ατέλεια του ταχυδρομείου. Οποιοσδήποτε μπορεί να αποδείξει ότι τυπώνει έστω 10 τεύχη ετησίως, ταχυδρομεί χιλιάδες αντίτυπα, έναντι συμβολικού ποσού (τα διαφυγόντα έσοδα των ΕΛΤΑ είναι ανυπολόγιστα). Στρεβλώσεις και χαριστικές ρυθμίσεις, που συντηρούν μία αγορά για να μην πεθάνει. Για ποιό λόγο άραγε; Σε εποχή κρίσης και εξοικονόμησης εσόδων.

Στην αγορά των εφημερίδων, τα πράγματα είναι πιο σοβαρά. Γιατί, εκτός από τους 3-4 (;) μεγάλους ομίλους του Τύπου, οι περισσότεροι μικρο-εκδότες (με εφημερίδες που η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων ούτε καν γνωρίζουν την ύπαρξή τους) συνεχίζουν να υπάρχουν για 3 λόγους: πρώτον, το πακέτο της αποδελτίωσης που φθάνει κάθε πρωί στα γραφεία της εξουσίας (πολιτικής και οικονομικής, με έμφαση στη δεύτερη), δεύτερον, την κρατική διαφήμιση για την οποία «σφάζονται παλικάρια», και τρίτον, τα μανταλάκια των περιπτέρων, όπου μαζεύονται οι τζαπατζήδες για την πρωϊνή ανάγνωση στα πρωτοσέλιδα. Το τελευταίο δεν προσθέτει τίποτα, μόνο την αυτοϊκανοποίηση της ύπαρξης.

Για αυτούς που ξέρουν, όλα αυτά είναι αυτονόητα. Για την συντριπτική πλειονότητα των πολιτών είναι terra incognita. Γιατί να νοιάζονται άλλωστε; Απλώς, ας τονιστεί κάτι που έχει σημασία: Ας σταματήσει η κρατική χρηματοδότηση των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Είναι πλέον ντροπή. Ας τα βγάλουν πέρα μόνοι τους, επιτέλους. Ας πληρώσουν την εργοδοτική εισφορά από την τσέπη τους, ας απασχολήσουν μόνο όσους εργαζόμενους μπορούν να πληρώσουν, και εντέλει, αν θέλουν (για δικούς τους λόγους) να διατηρούν ζημιογόνα Μέσα, ας τα πληρώνουν οι ίδιοι, όχι οι πολίτες.

Η κρίση είναι ευκαιρία και απόλυτη δικαιολογία για ριζοσπαστικές αλλαγές όχι μόνο στον κλάδο των ΜΜΕ, αλλά και στην ίδια τη ζωή. Απ’ ό,τι φαίνεται, σε ορισμένους τομείς, την «καταστροφή» δεν την αποφεύγουμε. Ας είναι τουλάχιστον «δημιουργική»…

Advertisements
Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Τα blogs αντικαθιστούν τις εφημερίδες

Την ώρα που εφημερίδες κλείνουν, ραδιοτηλεοπτικοί σταθμοί συρρικνώνουν το προσωπικό τους, και οι εκδότες των περιοδικών γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι είναι ξεγραμμένοι από τη βιομηχανία των Μέσων, τα blogs κερδίζουν διαρκώς έδαφος. Ιδιαίτερα στον χώρο του πολιτικού περιεχομένου.

who_killed_newspapersΤα παραδείγματα πολλά, ακόμη και στη χώρα μας, η οποία παραμένει υπό ψηφιακή ανάπτυξη. Από τα πιο χαρακτηριστικά, η πρόσφατη προεκλογική περίοδος των Ευρωεκλογών 2009, όπου τα blogs έπαιξαν κύριο ρόλο στις εξελίξεις, έκαναν αποκαλύψεις και συμμετείχαν στη διαμόρφωση της πολιτικής ατζέντας.

Πριν από λίγες ημέρες, όταν έγινε γνωστή η γνωμοδότηση, του πλέον συνταξιούχου Σανιδά, γράφαμε ότι o διάλογος, η αρθρογραφία, η ειδησεογραφία, τα μηνύματα των πολιτών, το ξεμπρόστιασμα των κακών συμπτωμάτων της καθημερινότητας, όλα αυτά είναι υγιή στοιχεία ενός κόσμου που αλλάζει (βλ. Γιατί ενοχλούν τα blogs). Το διαδίκτυο εξελίσσεται σε είδος πρώτης ανάγκης, η τηλεόραση χάνει το νόημά της, οι σημερινοί μαθητές του δημοτικού δεν θα πιάσουν ποτέ εφημερίδα στα χέρια τους.

Οι εξελίξεις είναι όντως ραγδαίες, άσχετα αν δεν το αντιλαμβάνονται οι κυβερνώντες, οι οποίοι σκέφτονται με όρους του χθες. Η δημοσιογραφία των πολιτών όμως, ξεπερνά τον κυβερνητικό τρόπο σκέψης.

Στο ελληνικό διαδίκτυο, το πρώτο κύμα ανάπτυξης των blogs ολοκληρώνεται. Στην αρχή οι προσπάθειες ήταν ηρωϊκές και πέτυχαν (βλ. Blogs Rule). Πολύ σύντομα όμως, τα πράγματα θα είναι διαφορετικά.  Η εικόνα των πολιτικών blogs ήδη αλλάζει. Η ανάπτυξή τους εσωτερικεύει τεχνικές σχεδιασμού και αναδιάταξης των πληροφοριών, διευκολύνοντας την πλοήγηση και στοχεύοντας σε ευρύτερο κοινό.

Για παράδειγμα, η ανανέωση του antinews, ενός εκ των πλέον σοβαρών πολιτικών blogs στη χώρα είναι πολύ θετική εξέλιξη, όπως και η φιλοξενία διαφήμισης, που ήδη συμβαίνει σε άλλα πολιτικά sites, όπως το parapolitika.

Το γεγονός ότι η διαφημιστική δαπάνη σιγά σιγά μετακομίζει προς το διαδίκτυο αποτελεί χαρακτηριστική ένδειξη της επανάστασης που προκαλεί και στη χώρα μας η ανεξάρτητη ψηφιακή δημόσια γραφή. Στο εξωτερικό οι εξελίξεις τρέχουν με ταχύτητα. Στις ΗΠΑ το μερίδιο του διαδικτύου στη συνολική διαφημιστική δαπάνη πλησιάζει το 10% (αν και, όπως σε όλους τους τομείς, σημείωσε μείωση φέτος). Στην Ευρώπη τα πράγματα κινούνται πιο αργά, αλλά σε ψηφιακό χρόνο, τα άλματα μπορεί ξαφνικά να λάβουν εντυπωσιακή μορφή.

Ήδη οι μεγάλες εκδοτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα μελετούν στρατηγικές κινήσεις στο διαδίκτυο. Αρκετέ το έχουν ήδη κάνει πράξη. Και αυτό γιατί έχουν – επιτέλους – αντιληφθεί ότι η ψηφιακή πρόοδος είναι μονόδρομος, και το περιεχόμενο είναι αυτό που μετράει. Αν διαθέτεις περιεχόμενο που αξίζει, τότε οι χρήστες θα έρθουν και θα παραμείνουν. Απόδειξη τα πολιτικά blogs, τα οποία καθημερινά προσελκύουν εκατοντάδες χιλιάδες χρήστες.

Και βέβαια, κανείς δεν πρέπει να έχει αμφιβολία ότι σε λίγα χρόνια, στους μεγάλους ομίλους Μέσων Ενημέρωσης, τα έντυπα προϊόντα θα συντηρούνται από τις ψηφιακές υπηρεσίες περιεχομένου. Πολλά δε από τα έντυπα θα λάβουν ad hoc χαρακτήρα, θα τυπώνονται δηλαδή μόνο όταν υπάρχει λόγος, όπως για πράδειγμα σε επετείους, στα τέλη του έτους, όταν συμβαίνουν συνταρακτικά γεγονότα, κ.λπ….

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Γιατί ενοχλούν τα blogs

Όταν η ΝΔ ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας, το 2004, τα blogs παγκοσμίως ήταν κάτω από 2 εκατομμύρια. Σήμερα, πέντε χρόνια μετά, ξεπερνούν τα 200 εκατομμύρια, με αριθμό αναγνωστών πάνω από μισό δισεκατομμύριο άτομα σε όλον τον κόσμο.

green blogsΟ χρόνος σε ψηφιακό περιβάλλον μετράει διαφορετικά. Είναι κάτι που οι κυβερνώντες δεν αντιλήφθηκαν ποτέ. Ίσως διότι στον κλειστό πυρήνα της διακυβέρνησης, η εξειδίκευση και τα πτυχία ήταν προσόντα που απαντά κανείς σπάνια.

Τα πρώτα χρόνια, όταν ο Πρωθυπουργός μιλούσε για νταβατζήδες στου Μπαϊρακτάρη, η ψηφιακή επικοινωνία της κυβέρνησης ήταν στο μηδέν. Ακόμη και στο κόμμα της ΝΔ, όπου θα έπρεπε να γίνονται διαρκώς ασκήσεις επί χάρτου,  η ψηφιακή κουλτούρα ήταν ανύπαρκτη. Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο απελπιστικά στατικός και απηρχαιωμένος ιστότοπος του Πρωθυπουργού, όπου, φυσικά, αντανακλάται η φιλοσοφία του κυβερνητικού μάνατζμεντ.

Πέντε χρόνια μετά, η ψηφιακή κοινωνία βρίσκεται σε έκρηξη. Ο διάλογος, η αρθρογραφία, η ειδησεογραφία, τα μηνύματα των πολιτών, το ξεμπρόστιασμα των κακών συμπτωμάτων της καθημερινότητας, όλα αυτά είναι υγιή στοιχεία ενός κόσμου που αλλάζει.

Όμως, οι άνθρωποι του χθες αντιστέκονται. Ή τουλάχιστον νομίζουν ότι μπορούν κάτι να κάνουν. Τα μεγέθη, βέβαια είναι συντριπτικά εις βάρος τους. Η τεχνολογία εξελίσσεται ραγδαία. Η ανάπτυξη του παγκόσμιου ιστού και φυσικά της ψηφιακής κοινωνίας των πολιτών  είναι εκρηκτική. Και δεν έχει πισωγυρίσματα. Ιδιαίτερα ό,τι έχει να κάνει με την τεχνολογία.

Το διαδίκτυο εξελίσσεται σε είδος πρώτης ανάγκης, η τηλεόραση χάνει το νόημά της, οι σημερινοί μαθητές του δημοτικού δεν θα πιάσουν ποτέ εφημερίδα στα χέρια τους. Θα είναι γι΄αυτούς μια παλιά συνήθεια, σαν το …κάπνισμα, που η εξέλιξη την κατήργησε, γιατί έπαψε να είναι χρήσιμη.

Τα blogs είναι η ψηφιακή κοινωνία των πολιτών. Και όσες κυβερνήσεις δεν τα αντέχουν είναι διότι είναι στραμμένες στο παρελθόν και όχι στο μέλλον.

Standard