ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Εκλογές ή αλλαγές;

Επί της ουσίας, η απάντηση είναι τίποτα από τα δύο. Τουλάχιστον αυτό πιστεύουν εκείνοι που γνωρίζουν την ψυχοσύνθεση Καραμανλή. Όχι στις εκλογές γιατί πώς να το δικαιολογήσεις στους πολίτες και όχι σε σημαντικές αλλαγές, διότι  μετά το σοκ του αποτελέσματος των ευρωεκλογών, το κυβερνητικό έργο έχει αρχίσει να ρολάρει ξανά. Και, guess what, είναι η πρώτη φορά που κάποιοι πιστεύουν ότι έχει αρχίσει να «ακουμπά» την καθημερινότητα των πολιτών.

Chess kingΥπάρχει μία μικρή πιθανότητα να γίνει, επιτέλους, ριζοσπαστική προσέγγιση στο σύστημα διακυβέρνησης. Με στρατηγική, σχέδιο, πλάνο υλοποίησης και επικοινωνιακή υποδομή επαγγελματικών προδιαγραφών. Να γίνουν αλλαγές που θα προκαλέσουν έκπληξη σε πολίτες και πολιτικούς. Αλλαγές ουσίας, δηλαδή, που θα διασφαλίσουν διαλειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα, χαρακτηριστικά που, προς το παρόν λείπουν από το κυβερνητικό σχήμα.

Να γίνει επανασχεδιασμός των αξόνων δράσης, να συνδεθούν μεταξύ τους, να οργανωθούν πολιτικές πλατφόρμες σύνδεσης κυβέρνησης – πολιτών, προκειμένου η πολιτική να αποκτήσει κοινωνικό αντίκρυσμα, το κυβερνητικό έργο να «κουμπώσει» με την καθημερινότητα των πολιτών.

Εκεί εντοπίζεται και η μεγάλη αδυναμία της κυβέρνησης. Η ταχεία αποξένωσή της από τη «μεγάλη κοινωνική συμμαχία των πολιτών», και η πρόκληση αρνητικών εντυπώσεων πολύ νωρίς στη θητεία της. Όταν δε άρχισε να πλήττεται από τον «ιό του κυβερνητισμού», τότε η εικόνα της επλήγη ανεπανόρθωτα. Τον Αύγουστο 2007, η σύνταξη του προϋπολογισμού αποτέλεσε τη θεσμική δικαιολογία για προσφυγή στις κάλπες. Οι πύρινες καταστροφές της προεκλογικής περιόδου εξασφάλισαν τη νίκη. Γιατί στην κρίση, διατηρείς την κυβέρνησή σου. Δεν κάνεις πειράματα.

Σήμερα, η εικόνα (και τα ποσοστά) της κυβέρνησης βρίσκονται στο ναδίρ. Τα θεμελιώδη μεγέθη έχουν τρωθεί ανεπανόρθωτα. Πέρα από τη διαφορά ΠΑΣΟΚ-ΝΔ στη δημοσκοπική κάλπη, όλα τα λεγόμενα «ποιοτικά χαρακτηριστικά» (ικανότητα διακυβέρνησης, εμπιστοσύνη, επίλυση προβλημάτων κ.λπ.) είναι συντριπτικά υπέρ της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η ζημιά δείχνει ανήκεστος.

Επόμενως, επιστρέφοντας στο δωμάτιο με τα παιχνίδια, αυτή τη φορά οι συνθήκες είναι πολύ πιο δύσκολες. Για εκλογές το φθινόπωρο, απαιτούνται περισσότερες «κρίσεις» του συνηθισμένου. Έχουμε τη διεθνή οικονομική κρίση («την παγκόσμια οικονομική καταιγίδα»), την κρίση της γρίπης (προσοχή στις παρενέργειες των εμβολίων), καθώς και μία ελληνοτουρκικού χαρακτήρα, η οποία, όμως δεν πολυ-«παίζει» στη συνείδηση του κόσμου.  Για εκλογές τον Μάρτιο, έχουμε όλα τα προηγούμενα, συν το «κακό ΠΑΣΟΚ», που διαπράττει «θεσμικά ατοπήματα» (άραγε πόσοι Έλληνες γνωρίζουν ακριβώς τι σημαίνει αυτό;).

Για αλλαγές όμως, ουσιαστικές και καινοτόμες, υπάρχει άπλετος χρόνος, να σχεδιαστούν, να οργανωθούν, να γίνει pilot, να «επικοινωνηθούν» σωστά, έως και να φέρουν τα επιθυμητά αποτελέσματα προς όφελος της χώρας.

Άρα, παραφράζοντας το ερώτημα: Εκλογές ή αλλαγές, μπορούμε να το διατυπώσουμε αλλιώς: Εικονική πολιτική και ψευτοδιλήμματα, ή Πραγματική Πολιτική της Καθημερινότητας;

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ

Δεν χρειάζεται ανασχηματισμός της Κυβέρνησης

Στη φάση στην οποία βρίσκεται η κυβέρνηση της ΝΔ, ο ανασχηματισμός του κυβερνητικού σχήματος, οι αλλαγές στο κόμμα, το ξήλωμα και η επανεγκατάσταση υπουργικών επιτελείων δεν προσφέρουν τίποτα χρήσιμο, περισσότερη αναστάτωση προκαλούν, σε ένα πολιτικό περιβάλλον ήδη επιβαρημένο και χωρίς κατεύθυνση.

Kostas KaramanlisΆλλωστε η ανακύκλωση υπουργών και επιτελείων αποτελεί λύση ανάγκης, στην οποία ο Καραμανλής – όπως έχει δείξει – σπάνια καταφεύγει. Είναι που δεν του αρέσουν οι αλλαγές, είναι και οι συνειρμοί που δημιουργούνται για λανθασμένες τοποθετήσεις του παρελθόντος και «επιλογές που δεν τράβηξαν», είναι πολλά…

Είναι πολύ πιθανό όταν (και αν τελικώς) ανακοινωθεί ο «ανασχηματισμός» να πλησιάζουμε ήδη 100 ημέρες από τις ευρωεκλογές, την ημέρα, δηλαδή, που απεστάλη το μήνυμα των πολιτών προς την κυβέρνηση. Αυτό, σε συνήθεις ρυθμούς «νέας διακυβέρνησης» δεν σημαίνει τίποτα. Όμως, σε περίοδο κρίσης,  οικονομικής, κοινωνικής και βέβαια πολιτικής, σημαίνει πολλά. Σημαίνει πρώτ’ απ’ όλα ιδιαίτερη καθυστέρηση αντίδρασης στο μήνυμα της κοινωνίας, το οποίο, ενώ παραδόθηκε αυθημερόν, χρειάστηκαν 100 ημέρες και 100 νύχτες για να αποφασίσει η κυβέρνηση τι να το κάνει. Σε άλλες χώρες, ο συμβολισμός των πρώτων 100 ημερών είναι ιδιαίτερα σημαντικός, με την ανάπτυξη ειδικού στρατηγικού σχεδίου, που αρχίσει να ξεδιπλώνεται την αμέσως επόμενη ημέρα. Αυτό που ζούμε κι εμείς, εδώ στην Ελλάδα, the day after της ήττας της ΝΔ στις εκλογές.

Κάθε φορά που οι πολίτες εκδηλώνονται στην κάλπη, όταν, δηλαδή, δρουν πολιτικά, περιμένουν την αντίδραση του συστήματος, το οποίο, πρωτίστως, εκπροσωπείται από το κόμμα που κυβερνά τη χώρα. Όταν δε, αποφασίζουν να το καταψηφίσουν, τότε το μήνυμα που εκπέμπεται απαιτεί περαιτέρω εγρήγορση. Γιατί η αναμονή έχει ήδη επικριτικό χαρακτήρα.

Στην περίπτωσή μας, τα σημάδια εγρήγορσης ακόμη δεν έχουν φανεί. Ακόμη και η τυπική αντίδραση έχει καθυστερήσει πολύ, τόσο σημειολογικά, όσο και από τεχνοκρατικής πλευράς. Γιατί, όπως και να το κάνουμε, όταν αργείς να εκδηλωθείς, δίνεις χώρο σε όλους, μα όλους τους άλλους να πάρουν θέση με όποιον τρόπο φανταστούν. Οι ίδιοι γνωρίζουν ότι δεν έχει σημασία το τί λένε, αλλά να είναι πρωτότυποι, να διαφέρουν, για να κάνουν εντύπωση, δεδομένου ότι οι πολίτες-ψηφοφόροι έχουν μάτια και αυτιά ανοικτά και περιμένουν… Με την αναμονή προκαλείς και έναν ενδοπαραταξιακό πρωταθλητισμό που θολώνει ακόμη περισσότερα τα νερά, ενώ ο απόηχός του, βέβαια, δεν ενδιαφέρει διόλου την κοινωνία.

Από πλευράς στρατηγικής, οι 100 ημέρες δείχνουν να έχουν χαθεί. Κατά το διάστημα της προσμονής, στελέχη, υπουργοί και κοινωνία έχουν προεξοφλήσει τα πάντα. Σε τέτοιο βαθμό που, ό,τι και να γίνει δεν πρόκειται να κάνει εντύπωση. Δεν θα εξυπηρετήσει τους μισούς στόχους για τους οποίους σχεδιάζεται. Το πλεονέκτημα της πρωτοβουλίας και το δύναμη της αυτενέργειας έχουν απωλεσθεί, η ηγεσία δείχνει να δέχεται πιέσεις πολύ καιρό τώρα.

Τον Σεπτέμβριο 2009 ξεκινά η τελευταία ευκαιρία της κυβέρνησης. Έχει διπλάσια διάρκεια από την προηγούμενη: 100 ημέρες Χ 2. Μέχρι την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Είναι η τελευταία ευκαιρία της ΝΔ να ξεπεράσει τον φόβο της για την πολιτική. Να εγκαινιάσει την στρατηγική προσέγγιση στα πράγματα. Να μελετήσει σωστά την κατάσταση και την ουσία των πραγμάτων, στη βάση του αποτελέσματος, όχι επικοινωνιακά και ανάλογα με τους συσχετισμούς μεταξύ συμφερόντων και φίλα προσκείμενων δυνάμεων, εντός και εκτός κόμματος.

Ο Καραμανλής έχει one shot να κάνει τη ρελάνς. Ακόμη και να «πέσει» αγωνιζόμενος είναι τίτλος τιμής στην πολιτική. Το μόνο που δεν αντιλαμβάνεται κανείς είναι η διαχείριση της αδράνειας ως άποψης και στάσης στο πολιτικό μάνατζμεντ. Όπως στην περίπτωση της οικονομικής κρίσης, όπου …«οι έκτακτες περιστάσεις απαιτούν έκτακτα μέτρα», έτσι και η Ελλάδα, εισερχόμενη στη δεύτερη δεκαετία του νέου αιώνα, απαιτεί τολμηρούς πολιτικούς ηγέτες

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Το “τρίλημμα” του Καραμανλή

Σήμερα το «Ποντίκι» γράφει ότι πρόθεση του Κώστα Καραμανλή είναι να προσφύγει σε πρόωρες εκλογές το φθινόπωρο. Το σκεπτικό είναι ότι ο Καραμανλής ποντάρει σε περιορισμένης έκτασης ήττα της ΝΔ, η οποία, σε συνδυασμό με την ισχνή κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ή την έλλειψη αυτοδυναμίας, θα επιτρέψει στη ΝΔ να επιτρέψει να προκαλέσει εκ νέου εκλογές του χρόνου τον Μάρτιο  για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και να επανέλθει στην εξουσία.

Αυτό το σενάριο είναι γνωστό ως “πράσινη παρένθεση” και είναι το πρώτο από τρία πιθανά ενδεχόμενα. Η κύρια αδυναμία του είναι ότι η ΝΔ θα έχει προκαλέσει δύο φορές εθνικές εκλογές μέσα σε έξι μήνες. Και αυτό οι πολίτες, πλέον, δεν θα το συγχωρήσουν.

Οι πολίτες δεν πρόκειται να ψηφίσουν διαδοχικά για να “κρατήσουν” κάποιον στην εξουσία, αλλά για να διασφαλίσουν ότι θα γίνει σωστότερα η “αλλαγή” προς κάτι το διαφορετικό. Καλύτερο ή χειρότερο, θα περιμένουν να δουν. Άλλωστε αυτό πράττουν τα τελευταία χρόνια. Περιμένουν.

Το δεύτερο ενδεχόμενο είναι να γίνουν (σύντομα) διορθωτικές κινήσεις, αλλαγές προσώπων και αναπροσαρμογές πολιτικής, και να πάμε για εκλογές τον Μάρτιο 2010, ευθύνη ΠΑΣΟΚ. Αυτό θα επιτρέψει στη ΝΔ να επικαλεστεί εκ νέου την “υπευθυνότητα” στη διακυβέρνηση, και να χαρακτηρίσει το ΠΑΣΟΚ ανεύθυνο, αποδίδοντάς του μικροπολιτικές σκοπιμότητες (βλ και εδώ για την τήρηση της πρόθεσης που έχει διατυπώσει ο ΓΑΠ για εκλογές τον Μάρτιο). Βέβαια, σε κάθε περίπτωση, η διαφορά των 5 μονάδων, σε συνδυασμό με τις τρέχουσες διαφορές στα ποιοτικά χαρακτηριστικά ΝΔ-ΠΑΣΟΚ, δεν ανατρέπεται σε καμμία περίπτωση. Το δε χαρτί της “υπευθυνότητας” έχει πλέον καεί, γιατί δεν αρκεί να λες ότι είσαι υπεύθυνος. Θα πρέπει να κυβερνάς κιόλας.

Το τρίτο ενδεχόμενο είναι, με δεδομένες τις δράσεις του δεύτερου σεναρίου και τακτικές κινήσεις συγκρότησης ευρύτερης συναίνεσης γύρω από ένα πρόσωπο (το οποίο, σημειωτέον, δεν θα είναι ούτε ο Παπούλιας, ούτε ο Σημίτης), η ΝΔ θα καταφέρει να ξεπεράσει τον σκόπελο της Προεδρικής εκλογής, χωρίς την στήριξη ΠΑΣΟΚ, το οποίο θα μείνει μόνο του να φωνάζει για εκλογές. Έτσι, θα κινηθεί προς το 2011 μέσα στην πολιτική ομίχλη, σε νερά άγνωστα, γεμάτα υφάλους.

Το τελευταίο σενάριο θεωρείται το πιο πιθανό στο μυαλό του Κώστα Καραμανλή, ο οποίος πιστεύει ότι αν το πετύχει, την επόμενη φορά που οι πολίτες θα κληθούν να ψηφίσουν στις εθνικές εκλογές, θα έχει επέλθει ανάκαμψη της οικονομίας και “οι δρόμοι της ανάπτυξης” θα έχουν “δείξει” περισσότερο από σήμερα, που το μόνο που υπάρχει είναι λίγη περισσότερη Εγνατία και το Πέταλο του Μαλιακού.

Η ρεαλιστική όμως αξιολόγηση της πραγματικότητας τοποθετεί τις εξελίξεις κάπου στα πρώτα δύο σενάρια, με πιθανότερο το δεύτερο. Απ’ ότι φαίνεται, αφορμές για γαλάζια σκανδαλολογία υπάρχουν παντού. Ακόμη και στον χώρο του κοινού ποινικού δικαίου…

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, OIKONOMIA

Η οικονομία και ο «μυστικοσύμβουλος»

«Είναι η οικονομία, ανόητε», ήταν η φράση που σημάδεψε την προεκλογική εκστρατεία του Mπιλ Κλίντον το 1992 ενάντια στον πατέρα Μπους. Ήταν η εποχή που στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ο Μπους εθεωρείτο ανίκητος, μετά τα τέλη του Ψυχρού Πολέμου και τον πρώτο πόλεμο του Κόλπου. Έτσι, ο διαβόητος σύμβουλος στρατηγικής Τζέιμς Κάρβιλ, υπεύθυνος της προεκλογικής εκστρατείας Κλίντον διέδωσε τη φράση, τοποθετώντας στα κεντρικά γραφεία του Clinton Campaign έναν πίνακα με τις φράσεις: «Change vs. more of the same, The economy, stupid. Don’t forget health care.»

Greek PM OfficeΑυτά στην Αμερική, πριν από πολλά χρόνια. Τη συνέχεια τη γνωρίζουμε όλοι. Η διακυβέρνηση Κλίντον θεωρείται από τις πιο πετυχημένες κυρίως σχετικά με ένα ζήτημα. Την επιβίωση του επικεφαλής της, ακόμη και από το σκάνδαλο Λουίνσκι. Θυμάστε, η κυρία που είχε ένα φόρεμα με έναν προεδρικό λεκέ…

Αυτά στις ΗΠΑ. Στην Ελλάδα, έχουμε τον Λούλη, τον οποίο οι εφημερίδες φέρουν ως μυστικοσύμβουλο του Καραμανλή. Ο Λούλης θεωρείται (άγνωστο ποιος το διέδωσε πρώτος) ο εμπνευστής του λεγόμενου «μεσαίου χώρου». Επιστρέψτε μου να προσπεράσω με αυτό το ζήτημα. Για τους περίεργους και για όποιον ενδιαφέρεται, αρκεί μία έρευνα στο google με τις εξής λέξεις κλειδιά: Αnthony Downs, An Economic Theory of Democracy, 1957. Εκεί υπάρχουν και εξηγούνται όλα. Μετά το ανάγνωσμα, μπορεί κανείς να σκεφτεί την έννοια του μύθου, της δοξασίας του αυτονόητου και της μιντιακής δύναμης του πρωτολαλήσαντος, αυτού δηλαδή που, μέσω προνομιακής σχέσης με τα Μέσα, τού δίδεται η δυνατότητα να «εξηγεί πρώτος τα πράγματα».

Για αυτούς και άλλους λόγους, τα τελευταία χρόνια, η οικονομία θεωρείται το σημαντικότερο εκλογικό «διακύβευμα». Λειτούργησε, πλασματικά τον Σεπτέμβριο 2007, στις πρόωρες εθνικές εκλογές (τις οποίες η ΝΔ κέρδισε, όχι με το δίλημμα «ποιος μπορεί να καταθέσει καλύτερο προϋπολογισμό», αλλά λόγω της εθνικής αναταραχής που προκάλεσαν οι πυρκαγιές). Μέχρι που ήρθε η κρίση, η «παγκόσμια καταιγίδα», που αναστάτωσε το διεθνές γίγνεσθαι και έριξε έξω τους σχεδιασμούς όχι μόνο του ΥΠΟΙΟ, αλλά και της Federal Bank.

Σήμερα, μπορεί ο Έλληνας να τρώει από τα αποθέματα, αλλά λίγο τον ενδιαφέρει το έλλειμμα, ο στασιμοπληθωρισμός (κάποιοι στη Ρηγίλλης πανηγύριζαν όταν έπεφτε ο τιμάριθμος), ή το χρέος που «κληρονομήσαμε»…. Έχει μάθει και σφίγγει το ζωνάρι, να κρύβει και μερικά, και να έχει και τις «καβάτζες» του.

«Δεν είναι η οικονομία, ανόητοι». Είναι όλα τα υπόλοιπα. Η καθημερινότητα, η υγεία, η παιδεία, το περιβάλλον, η ασφάλεια της ζωής και της περιουσίας. Είναι η εμπιστοσύνη ότι κάποιος σε κυβερνά, νοιάζεται και πετυχαίνει έστω κάτι διακριτό.

Είναι η προσδοκία ότι τα πράγματα αλλάζουν, ή, όπως όρισε το δίλημμα ο Κάρβιλ, θα είναι πάλι «μία από τα ίδια»

Standard