ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Blogs: Επώνυμα ή Ανώνυμα;

Το φοβικό σύνδρομο της κυβέρνησης προς τα blogs και ο θόρυβος που έχει προκληθεί καθιστούν απαραίτητο το ξεκαθάρισμα ορισμένων εννοιών. Σημειωτέον δεν πρόκειται να γίνει τίποτα, τουλάχιστον επισήμως. Καμμία προληπτική παρέμβαση δεν δικαιολογείται στη σύγχρονη δημοκρατία. Παρόλα αυτά, ας δούμε δύο παραδείγματα, και ορισμένα βασικά επιχειρήματα δανεισμένα, από τον …κοινό νου.

internet anonymityΑπό παλιά, και ακόμη και σήμερα, τα άρθρα που καθήλωναν τους αναγνώστες των εφημερίδων ήταν εκείνα που ήταν γραμμένα από «Ειδικό Συνεργάτη» ή από δημοσιογράφους και αναλυτές με εμφανώς επιμελημένα ψευδώνυμα. Αυτά συνήθως περιέχουν στοιχεία παρασκηνίου, σκληρή κριτική και αποκαλύψεις που κλονίζουν τις απόψεις των πολιτών για πρόσωπα και πράγματα. Η πράξη αυτή της εκάστοτε εφημερίδας να δημοσιεύει άρθρα, στην ουσία, ανυπόγραφα, αποσκοπούσε και αποσκοπεί στη διαμόρφωση περιεχομένου, ιδιαίτερης βαρύτητας, που προκαλεί αντιδράσεις, το βάρος των οποίων, ο κάθε δημοσιογράφος, ως άτομο δεν θα μπορούσε να σηκώσει. Έτσι, την ευθύνη την αναλαμβάνει η εφημερίδα συνολικά, δηλαδή η διοίκηση και η ιδιοκτησία της, που είναι σε όλους πρόσωπα γνωστά.

Άλλου είδους παράδειγμα, εξίσου ισχυρό είναι η ανωνυμία σε όλα τα άρθρα, την οποία, από ιδεολογία, τηρεί ο Economist. Στις σπάνιες περιπτώσεις, που φιλοξενεί άρθρα που ο συγγραφέας τους κατονομάζεται, το δηλώνει: by invitation. (By the way, που λέει και ο Κίμωνας, αυτή είναι μία καλή ιδέα για τα ελληνικά blogs). Στον Economist εργάζονται δημοσιογράφοι άκρως εξειδικευμένοι, με διδακτορικά και εμπειρία, ενώ ο εκάστοτε διευθυντής αναλαμβάνει τη θέση μετά από αγγελία στις στήλες εύρεσης εργασίας. Στην περίπτωση αυτή, η ανωνυμία εγγυάται την ελευθερία και ανεξαρτησία στην παραγωγή περιεχομένου. Απελευθερώνει την ανάλυση και την κριτική, οι οποίες στηρίζονται σε τεχνοκρατικά δεδομένα και στοιχεία, ανεξαρτήτως ποιος είναι, κάθε φορά, το αντικείμενο. Και πάλι, ο διευθυντής και ιδιοκτήτης είναι πρόσωπα ευρέως γνωστά.

Σε όλες τις ανωτέρω περιπτώσεις, όταν κάποιος θεωρεί ότι θίγεται, ή αδίκως ζημιώνεται από ένα δημοσίευμα, καταφεύγει στη δικαιοσύνη και ακολουθούνται τα προβλεπόμενα.

Το ίδιο ισχύει και με όλους τους ιστότοπους, τα blogs, ακόμη και τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Το απόρρητο αίρεται κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας και ο διαχειριστής κατονομάζεται. Σε περίπτωση δε, που έχουμε να κάνουμε με διεθνή εταιρεία, η υπόθεση ακολουθεί τη διαδικασία της δικαστικής συνδρομής, κ.λπ. Απλώς ενδέχεται να υπάρξει χρονική καθυστέρηση, πάντως θα υπάρξει αποτέλεσμα, διότι όλες οι κυβερνήσεις, παγκοσμίως μοιράζονται τον ίδιο προβληματισμό και γι’ αυτό συνεργάζονται.

Οτιδήποτε άλλο αποτελεί παραβίαση της ελεύθερης διακίνησης ιδεών, την ελευθερία της έκφρασης, οι οποίες, φυσικά και ενισχύονται από την ψηφιακή τεχνολογία. Οι κυβερνήσεις που δεν το αντέχουν, καλό είναι να αναθεωρήσουν την τακτική τους, και από αρνητές των εξελίξεων, να αγκαλιάσουν την καινοτομία, μπας και τσιμπήσουν και καμμία ψήφο από τους νέους… Γιατί, μεταξύ μας, όταν είσαι ουσιαστικά και πολιτικά τεχνοφοβικός, τότε οι συνέπειες στις νέες ηλικίες, που ζουν με την τεχνολογία, είναι πολύ σοβαρές και αμετάκλητες…

Advertisements
Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Τα blogs βελτιώνουν τη Δημοκρατία

Αυτό που δεν αντιλαμβάνεται το κυρίαρχο πολιτικό σύστημα, κυβερνητικό και μη, είναι ότι σήμερα, οι ουσιαστικές – στο μυαλό των πολιτών – δημοκρατικές διαδικασίες ασκούνται εκτός των επίσημων χώρων της πολιτικής, όπως η Βουλή, τα υπουργεία, τα πολιτικά γραφεία, ή τα τηλεπαράθυρα. Εκεί, δηλαδή όπου κυριαρχούν τα συνθήματα, ο ξύλινος πολιτικός λόγος και τα επιχειρήματα που εξυπηρετούν τη συγκυρία.

blog_logoΣε περιόδους κρίσης, και σε ατελή πολιτικά συστήματα όπως το ελληνικό, στους χώρους των κατεστημένων δομών, η δημοκρατία υπολειτουργεί, γίνεται θύμα των εκάστοτε συμφερόντων και επιδιώξεων. Εκτός και πέρα από αυτές, η δημοκρατία εκφράζεται ως καθημερινότητα του πολίτη, αφορά το σύνολο της ζωής μας και συζητείται στα καφενεία, στις ουρές, στον δρόμο και στις διακοπές, χειμώνα-καλοκαίρι. Απλά πράγματα.

Το τελευταίο διάστημα, η συζήτηση των πολιτών γίνεται και στο διαδίκτυο, στα πολιτικά ιστολόγια ή blogs, όπου ενίοτε γίνονται και αποκαλύψεις για υποθέσεις που αφορούν δημόσια πρόσωπα, αξιωματούχους της κυβέρνησης, υπουργούς, κ.λπ. Άλλες φορές δημοσιοποιούνται και λεπτομέρειες της προσωπικής ζωής πολιτικών και προσωπικοτήτων, γεγονός που ταράζει τα νερά και ενεργοποιεί δυνάμεις αντίδρασης από τους θιγόμενους, και γενικότερα τους υπερασπιστές του status quo.

Το ζήτημα της συκοφαντικής δυσφήμισης είναι σύνθετο στη δημοσιογραφία, την κλασική, αλλά και την – φαινομενικά, τουλάχιστον – ελεύθερη που απαντά κανείς στα χιλιάδες blogs που ασχολούνται με τη δημόσια ζωή. Το ελληνικό σύστημα ευνοεί την άσκηση αγωγών, άρα και τον εκφοβισμό των δημοσιολόγων, όταν βέβαια, υπάρχει πραγματική βάση για κάτι τέτοιο. Στη συνέχεια, όλα πρέπει να αποδειχθούν εκεί που πρέπει.

Πέραν αυτών, η ελεύθερη διατύπωση ιδεών, απόψεων, η σκληρή κριτική προς το πολιτικό σύστημα (η οποία επιβάλλεται στις μέρες μας), η αποκάλυψη κακώς κειμένων και η δημοσιοποίηση παραπόνων πολιτών, οι οποίοι, λόγω γραφειοκρατίας και αναποτελεσματικότητας του Κράτους δεν βρίσκουν το δίκιο τους, αποτελούν στοιχεία κοινωνικής προσφοράς. Ενισχύεται έτσι ο δημοκρατικός διάλογος, μπαίνουν τα πράγματα στη θέση τους, αποκαλύπτονται στους πολίτες οι κρυφές ατζέντες και επιδιώξεις του ενός και του άλλου και απογυμνώνονται οι ελίτ, που έχουν συνηθίσει να «καταναλώνουν τη χώρα» χωρίς να βρίσκουν αντιδράσεις.

Λέγεται ότι η δημοσιογραφία θριαμβεύει όταν οι ελίτ είναι διχασμένες. Όταν οι επιδιώξεις τους είναι αντικρουόμενες και οι στόχοι πολύτιμοι για κάθε πλευρά. Αυτό είναι αληθές, σε ορισμένες περιπτώσεις. Όμως, κατά κανόνα και στα περισσότερα ζητήματα, οι ελίτ, σε γενικές γραμμές συμφωνούν και συμπορεύονται.

Έτσι, στη μάχη για τη δημόσια διατύπωση του αυτονόητουτα blogs, η αδόμητη, σχεδόν αναρχική πλευρά του δημόσιου διαλόγου, παρά τις υπερβολές, εξελίσσεται σε όαση ελευθερίας και ανεξαρτησίας. Και είναι προσβάσιμη απ’ όλους. Μόλις ένα κλικ μακριά…

Standard
ΠΟΛΙΤΙΚΗ, KOINΩΝΙΑ, MEDIA

Αν φιμωθούν τα blogs, τότε…

Να προχωρήσουμε σε πλήρη κάθαρση του μιντιακού τοπίου. Οι ad hoc πολιτικές εξυπηρετούν μόνο τις συγκυριακές επιδιώξεις του ενός ή του άλλου. Επομένως, αν καταργηθεί η ανωνυμία (πώς άραγε; Στην Κίνα πρόσφατα το προσπάθησαν, αλλά απέτυχαν) και φιμωθούν τα blogs, τότε:

the-3-monkeysΝα καταργηθούν και τα «ρεπορτάζ» που στηρίζονται σε ανώνυμες αλλά «έγκυρες», «αποκλειστικές» και άλλες πηγές (όπως «κυβερνητικοί αξιωματούχοι», «υπουργοί της κυβέρνησης», «κομματικά στελέχη» κ.λπ.), οι οποίες συχνά υπάρχουν μόνο στο μυαλό των δημοσιογράφων και τροφοδοτούν τις στήλες των εφημερίδων και τις παρόλες στα παράθυρα των τηλεοπτικών ειδήσεων. Το όνομα του δημοσιογράφου που τα λέει δεν σημαίνει τίποτα σε κανέναν, τουλάχιστον από πλευράς αξιοπιστίας. Σήμερα όλοι είναι υπάλληλοι κάποιου.

Να καταργηθούν και οι καταγγελίες στους ραδιοφωνικούς σταθμούς, οι οποίες δεν συνοδεύονται από το όνομα του καταγγέλοντος (είναι γνωστή η πρακτική τα στοιχεία να «παραμένουν στη διάθεση του σταθμού», αλλά όχι στο κοινό).

Να καταργηθεί το αγγελιόσημο, το οποίο αποτελεί καθαρή χρηματοδότηση του δημοσιογραφικού κλάδου από το καταναλωτικό κοινό, λόγω μετακύλισης της σχετικής δαπάνης στις τιμές των προϊόντων που διαφημίζονται.

Να δημοσιευθούν τα ονόματα των διπλο, τριπλο-θεσιτών σε κρατικά Μέσα Ενημέρωσης, καθώς και το ύψος των αργομισθιών που εισπράττουν, προκειμένου να «επικοινωνούν» τις απόψεις της κυβέρνησης σε στήλες εφημερίδων και τηλεπαράθυρα.

Να δημοσιευθούν τα ονόματα των δημοσιογράφων που διατηρούν θέσεις σε γραφεία τύπου Δημοσίου και ΔΕΚΟ, οι οποίοι ταυτοχρόνως καλύπτουν «αξιόπιστα και αντικειμενικά» το ίδιο ρεπορτάζ για ιδιωτικά Μέσα.

Να ψηφιοποιηθεί και να εξεταστεί (από την πλευρά της δαπάνης) το «πόθεν έσχες» που όλοι οι δημοσιογράφοι είναι υποχρεωμένοι να καταθέτουν κάθε χρόνο στον Άρειο Πάγο.

Να συνεχίσουμε; Οι στρεβλώσεις στη μιντιακή αγορά της χώρας είναι άπειρες και συντηρούνται από τις κυβερνήσεις για λόγους ελέγχου και χειραγώγησης.

Αυτό που κανείς δεν έχει καταλάβει είναι ότι η κοινωνική αξία των παραδοσιακών Μέσων Ενημέρωσης έχει αρχίσει να υποχωρεί. Ή μάλλον, να το θέσω καλύτερα. Οι ιθύνοντες μόλις άρχισαν να αντιλαμβάνονται τη δύναμη του διαδικτύου και προσπαθούν να τη δαμάσουν.

Στην εποχή των κατεστημένων μίντια, των διαπλεκομένων και των “νταβατζήδων” (όπως έχει πει και ο Κ. Καραμανλής), τα blogs παίζουν τον ρόλο των Σαμιζντάτ, των άλλοτε κρυφών κειμένων του 1950 στη Ρωσία. Υπερβολικό επιχείρημα; Για να δούμε…

Παλαιότερα σχετικά post:

Τα blogs αντικαθιστούν τις εφημερίδες

Γιατί ενοχλούν τα blogs

H «δημοσιογραφία των πολιτών»

Blogs rule…

Standard